Скопировано

Шатдаундарға қарсы: Конституциялық сот интернетті өшірудің заңдылығын бағалауы тиіс

20.11.2025 14:17:00
Дата публикации
Exclusive.kz хабарлағандай, Евразиялық Цифрлық Қор байланыс желілерін жаппай өшіруге мүмкіндік беретін құқықтық норманың конституцияға сәйкестігін бағалау үшін Қазақстан Республикасының Конституциялық сотына шағым түсірді.
Бірнеше жылдық сот процесінен кейін — аудандық соттар, апелляциялар және Жоғарғы сот — команда қанағаттанарлық шешімге қол жеткізе алмады. Енді барлық дәлелдер біріктіріліп, Конституциялық сотқа ұсынылды.

«Қор командасы Алматы соттарындағы істерді, апелляция уәждерін, бас тартулар мен Жоғарғы сот қорытындыларын жүйелеп шықты», — делінген Қор хабарламасында.

Сарапшылардың талдауы көрсеткендей, мәселенің түп-тамыры — «Байланыс туралы» заңның 41-1-бабы. Бұл норма интернетке ел бойынша шектеу қоюға мүмкіндік береді — ашық процедурасыз, сот бақылауынсыз және мемлекет тарапынан қоғамға есеп берусіз.

«2022 жылдың қаңтарында интернетті өшіруге қандай құқықтық нормалар мүмкіндік бергенін анықтауға тырыстық… және мәселе 41-1-баптың құрылымында екенін түсіндік», — дейді Қор өкілдері.

Команда құқық қорғаушылармен, азаматтық қоғам сарапшыларымен және конституциялық құқық мамандарымен кеңесіп, сотқа ұсынылатын негізгі дәлелдерді дайындады.

«Интернетті өшіру — ақпаратқа қол жеткізу және пікір білдіру еркіндігі сияқты конституциялық құқықтарға тікелей әсер етеді», — деп атап өтті Қор.

Қордың айтуынша, бұл норма анық жазылмаған — сондықтан оны заңды түрде тексеру де, қолданылуын болжау да мүмкін емес. Мұндай механизм өлшемділік қағидатына және Қазақстанның халықаралық міндеттемелеріне қайшы келеді.

«Біз соттан осы норманың конституцияға сәйкестігін және заңдылық пен өлшемділік қағидаттарына сайлығын бағалауды сұраймыз. Интернетті өшіру құқықтық бақылаудан тыс қалмауы тиіс», — деп қорытындылайды Қор.

Мақаланы толық оқу: exclusive.kz/protiv-shatdaunov-konstitucionnyj-sud-dolzhen-otvetit-zakonno-li-otkljuchajut-internet-v-kazahstane