Скопировано

Өзбекстан ЖИ мен дербес деректерге бақылауды күшейтті

15.04.2026 21:32:00
Дата публикации
2026 жылы Өзбекстан жасанды интеллект технологияларын, әсіресе дербес деректерді өңдеуде қолдануды шектейтін құжаттар пакетін қабылдады.

«Информатизация туралы» заңға енгізілген түзетулер азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына әсер ететін заңды мәні бар шешімдерді тек алгоритм қорытындыларына сүйене отырып қабылдауға тыйым салады.

Қосымша түрде ЖИ негізіндегі шешімдерді әзірлеу және қолдану жөніндегі Этикалық ережелер бекітілді. Олар құқық саласы мен медицинадағы соңғы шешімдер адамға тиесілі болуы тиіс деген талапты бекітеді. Бұл нормалар 2026 жылғы 17 маусымнан бастап күшіне енеді.

Әкімшілік жауапкершілік кодексіне ЖИ қолдана отырып дербес деректерді заңсыз өңдегені үшін жүз есептік көрсеткішке дейін айыппұл енгізілді.

Ұқсас ережелер «Дербес деректер туралы» заңда да бар: азамат тек автоматтандырылған өңдеуге негізделген, заңды салдары бар шешімдерге бағынбауға құқылы.

Бұл әсіресе скорингтік жүйелерге қатысты — алгоритмдер несие беру немесе бас тарту туралы шешім қабылдағанда. Мұндай өңдеуге келісім бермей және оның ерекшеліктерін түсіндірмей, бұл бұзушылық болып саналады.

Қазақстанда Жасанды интеллект туралы заң осы жылдың қаңтарында күшіне енді. Құжат ЖИ қолданудың негізін қалыптастырып, басты қағидатты бекітті: адамның құқықтары, бостандықтары мен әл-ауқаты жүйелерді құру және пайдалану орталығында болуы тиіс.

Сонымен қатар жүйелердің автономдылығы бойынша жіктеу енгізілді. Синтетикалық контент міндетті түрде белгіленуі тиіс, авторлық құқық тек адамның шығармашылық үлесі болған жағдайда танылады. Манипуляциялық әдістер мен азаматтардың келісімінсіз жаппай бет-әлпетті тануға тыйым салынды.