10.03.2026 19:14:00
Дата публикации
MIT, Кембридж, Оксфорд, ETH Zurich және басқа да жетекші университеттердің киберқауіпсіздік пен деректерді қорғау саласындағы мамандары интернет қолданушыларына жас тексеруді (age verification) жаппай енгізуді тоқтатуды талап еткен ашық хатқа қол қойды.
Олардың пікірінше, қазіргі әдістер тиімсіз және жеке өмірге шамадан тыс қауіп төндіреді. Жүйелерді VPN арқылы немесе бейнеойындарда жасалған «жалған» селфилерді жүктеу арқылы оңай айналып өтуге болады. Ең басты мәселе — ғылым мұндай технологиялардың қауіпсіздігі мен сенімділігін дәлелдемей тұрып, реттеу енгізіліп жатыр.
Паспорт немесе банк карталарын жүктеу талабы хакерлер үшін «қазынаға» айналады. Мұндай жағдайлар бұрын да болған, мысалы, Discord мердігері 70 мың қолданушының ID деректерін жариялап алған. Құпиясөзді немесе телефон нөмірін өзгертуге болады, ал адамның бет‑бейнесін деректер жарияланғаннан кейін өзгерту мүмкін емес.
Авторлар балаларды қорғауға арналған заңдар керісінше зиян келтіруі мүмкін екенін атап өтеді. Халықаралық құқық цифрлық тұлғаны бұзу пікір білдіру еркіндігіне, ақпаратқа қол жеткізуге және хат алмасу құпиясына әсер ететінін көрсетеді.
Зерттеушілер деректерге қауіпсіздеу балама ретінде атрибутқа негізделген тексеруді (ABV) немесе құрылғы/ОЖ деңгейіндегі тексеруді ұсынады, бірақ олардың өзі қосымша қауіпсіздік сынақтарын қажет етеді. Сондықтан олар жас тексеруді енгізуге мораторий жариялауды талап етеді.
Бұл ретте Қазақстан 16 жасқа дейінгі балаларға әлеуметтік желілерде тіркелуге тыйым салатын заң жобасын дайындап жатыр. Ұқсас бастамалар Австралияда енгізілген, ал Еуропада, Канадада, Чилиде, АҚШ‑та және басқа елдерде талқылануда.
Осылайша, жас тексеру әлемдік үрдіске айналуда. Бірақ ғалымдардың айтуынша, оның тиімділігі де, ықтимал зияны да әлі дәлелденген жоқ.
Олардың пікірінше, қазіргі әдістер тиімсіз және жеке өмірге шамадан тыс қауіп төндіреді. Жүйелерді VPN арқылы немесе бейнеойындарда жасалған «жалған» селфилерді жүктеу арқылы оңай айналып өтуге болады. Ең басты мәселе — ғылым мұндай технологиялардың қауіпсіздігі мен сенімділігін дәлелдемей тұрып, реттеу енгізіліп жатыр.
Паспорт немесе банк карталарын жүктеу талабы хакерлер үшін «қазынаға» айналады. Мұндай жағдайлар бұрын да болған, мысалы, Discord мердігері 70 мың қолданушының ID деректерін жариялап алған. Құпиясөзді немесе телефон нөмірін өзгертуге болады, ал адамның бет‑бейнесін деректер жарияланғаннан кейін өзгерту мүмкін емес.
Авторлар балаларды қорғауға арналған заңдар керісінше зиян келтіруі мүмкін екенін атап өтеді. Халықаралық құқық цифрлық тұлғаны бұзу пікір білдіру еркіндігіне, ақпаратқа қол жеткізуге және хат алмасу құпиясына әсер ететінін көрсетеді.
Зерттеушілер деректерге қауіпсіздеу балама ретінде атрибутқа негізделген тексеруді (ABV) немесе құрылғы/ОЖ деңгейіндегі тексеруді ұсынады, бірақ олардың өзі қосымша қауіпсіздік сынақтарын қажет етеді. Сондықтан олар жас тексеруді енгізуге мораторий жариялауды талап етеді.
Бұл ретте Қазақстан 16 жасқа дейінгі балаларға әлеуметтік желілерде тіркелуге тыйым салатын заң жобасын дайындап жатыр. Ұқсас бастамалар Австралияда енгізілген, ал Еуропада, Канадада, Чилиде, АҚШ‑та және басқа елдерде талқылануда.
Осылайша, жас тексеру әлемдік үрдіске айналуда. Бірақ ғалымдардың айтуынша, оның тиімділігі де, ықтимал зияны да әлі дәлелденген жоқ.
